Mennonici na Żuławach

Kategoria: Ludzie, obyczaje, zdarzenia na przestrzeni wiekow.

Wersja archiwalna tematu "Mennonici na Żuławach" z grupy pl.sci.historia



Ursa
14 Lip 2003, 15:31
Od paru lat mieszkam na Żuławach lecz dopiero ostatnio wpadłam na pomysł,
żeby zjeździć okolicę na rowerze. Odkryłam wiele cmentarzy mennonickich. Czy
ktoś z was wie kim byli mennonici? Nie chodzi mi tylko o informacje
encyklopedyczne (osadnicy holenderscy - wiem :)), ale także o zwykłych ludzi,
ich historie, życie, uczucia... Byli tutaj przede mną. Czy istnieją strony
internetowe, na których znajdę takie informacje? Może jakieś pamiętniki,
papierowe lub elektroniczne?
Prosze o pomoc, wstyd mi, że tak niewiele wiem o ziemi, na której mieszkam.
Pozdrowienia
   Urszula
Grzegorz Bednarczyk
15 Lip 2003, 01:41
Ursa wrote in <bev0ec$4f@inews.gazeta.pl:

Od paru lat mieszkam na Żuławach lecz dopiero ostatnio wpadłam na pomysł,
żeby zjeździć okolicę na rowerze. Odkryłam wiele cmentarzy mennonickich. Czy
ktoś z was wie kim byli mennonici? Nie chodzi mi tylko o informacje
encyklopedyczne (osadnicy holenderscy - wiem :)), ale także o zwykłych ludzi,
ich historie, życie, uczucia... Byli tutaj przede mną. Czy istnieją strony
internetowe, na których znajdę takie informacje? Może jakieś pamiętniki,
papierowe lub elektroniczne?
Prosze o pomoc, wstyd mi, że tak niewiele wiem o ziemi, na której mieszkam.


Temat na psh już się pojawiał, można zatem zacząć od:
http://www.historia.icenter.pl/modules.php?name=FAQ&myfaq=yes&id_cat=
6&categories=Historia%3A+XVI-XVIII+wiek#31
(link trzeba będzie chyba połączyć).
Pozdrowienia

verne
15 Lip 2003, 03:34

Użytkownik "Ursa" wrote:
Od paru lat mieszkam na Żuławach lecz dopiero ostatnio wpadłam na pomysł,
żeby zjeździć okolicę na rowerze. Odkryłam wiele cmentarzy mennonickich.
Czy
ktoś z was wie kim byli mennonici? Nie chodzi mi tylko o informacje
encyklopedyczne (osadnicy holenderscy - wiem :)), ale także o zwykłych
ludzi,
ich historie, życie, uczucia... Byli tutaj przede mną. Czy istnieją strony
internetowe, na których znajdę takie informacje? Może jakieś pamiętniki,
papierowe lub elektroniczne?
Prosze o pomoc, wstyd mi, że tak niewiele wiem o ziemi, na której
mieszkam.
Pozdrowienia
   Urszula


Można zacząć od publikacji Edmunda Kizika, Mennonici w Gdansku, Elblągu i na
Żuławach Wislanych
w drugiej połowie XVII i w XVIII wieku. Na temat cmentarzy pisał Śp.  Roman
Klim,  Cmentarze mennonickie na Żuławach Wiślanych, Gdansk 1993 (chyba).
Sporo literatury w języku niemieckim i angielskim (polecam opracowania
Adalberta Goertza, Thiessena). Kiedyś w Muzeum Wisły w Tczewie była stała
ekspozycja "Mennonici...", może skromna ale naprawdę warta bliższego
poznania. Z tego co mi wiadomo w Nowym Dworze Gdanskim działało (działa
nadal?) towarzystwo kultury mennonickiej. Są (po niemiecku) pamiętnikarskie
relacje mennonitów którzy zamieszkiwali na terenie Rosji (był chyba nawet
reportaż, a fragment tłumaczenie na polski ujeto w jakieś pracy zbiorowej).
Tytułu nie pamiętam, ale mogę sprawdzić.
A przy poruszaniu sie rowerem po Wielkich Żuławach proponuje odwiedzić
Lichnówki (Klein Lichtenau), gdzie jak ustaliłem Mennonici ok.1900 roku
stanowili  100% mieszkańców.

pzdr verne

leszek
15 Lip 2003, 05:24
Ursa <do_ursz@NOSPAM.gazeta.plnapisał(a):

Od paru lat mieszkam na Żuławach lecz dopiero ostatnio wpadłam na pomysł,
żeby zjeździć okolicę na rowerze. Odkryłam wiele cmentarzy mennonickich.
Czy
ktoś z was wie kim byli mennonici? Nie chodzi mi tylko o informacje
encyklopedyczne (osadnicy holenderscy - wiem :)), ale także o zwykłych
ludzi,
ich historie, życie, uczucia... Byli tutaj przede mną. Czy istnieją strony
internetowe, na których znajdę takie informacje? Może jakieś pamiętniki,
papierowe lub elektroniczne?


Mnemonici byli nie tylko na Zuławach, ale osiedlali się wzdłuż całego pasa
Wisły poczynają od północy. Na ogół zasiedlali pustkowia lub nieuzytki, na
zasadzie czynszowej. Przed wojną było około tysiąca taki wiosek, różne
Olendry i inne.

Wszystkich wyrzucono w 1944-45, nawet nie czekają na Układ Poczdamski, aby
tworzyć fakty dokonane. Podobno emigranci osiedlali się głównie w Kanadzie,
a nie w Europie.

Podobno przedwojenne przewodniki turystyczne nie zawierały tras wzdłuż pasa
Wisły, aby nie psuć poczucia narodowego widokiem ciągu obcojęzycznych wiosek
w samym centrum Polski.

Niektóre wioski podobno się uchowały. Słyszałem, że gdzieś w okolicach
Wadowic jeszcze w latach 70-ych była wioska, gdzie mówiono jakimś niemieckim
dialektem.

Pyzol
15 Lip 2003, 15:50

"Ursa" <do_ursz@NOSPAM.gazeta.plwrote in message


Od paru lat mieszkam na Żuławach lecz dopiero ostatnio wpadłam na pomysł,
żeby zjeździć okolicę na rowerze. Odkryłam wiele cmentarzy mennonickich.
Czy
ktoś z was wie kim byli mennonici?


Informacje historycznych udzielili ci inni, ja zas dodam, ze Mennonici nie
"byli" ale ciagle sa.
W Manitobie ( Kanada) gdzie mieszkam jest ich b. duzo. Widzialni sa niemal
na kazdym kroku ( latwo ich rozpoznac, zwlaszcza kobiety, bo nosza
czepeczki). Znam tez kilkoro, ktorzy nie przestrzegaja zasad ubioru, ale
Mennonitami nadal sa. Maja wlasny kosciol, wlasne szkoly a nawet wlasny
uniwersytet. Stanowia dosc silne miejscowe lobby.
Kaska

Ursa
15 Lip 2003, 16:32
Serdecznie dziękuję, zwłaszcza za cenne wskazówki co do literatury, choć
będzie problem z tą niemieckojęzyczną. Niestety, nie po raz pierwszy
przekonałam się, że ten język jest niezbędny, by prawdziwie poznać historię
tych ziem. To fakt, czy nam się podoba, czy nie...
A Żuławy są piękne, mimo że nie ma na nich tego, co kocham najbardziej -
gór :))
Jeszcze raz dziękuję i pozdrawiam
Ula
Dirschauer
15 Lip 2003, 17:40

Informacje historycznych udzielili ci inni, ja zas dodam, ze Mennonici nie
"byli" ale ciagle sa.
W Manitobie ( Kanada) gdzie mieszkam jest ich b. duzo. Widzialni sa niemal
na kazdym kroku ( latwo ich rozpoznac, zwlaszcza kobiety, bo nosza
czepeczki). Znam tez kilkoro, ktorzy nie przestrzegaja zasad ubioru, ale
Mennonitami nadal sa. Maja wlasny kosciol, wlasne szkoly a nawet wlasny
uniwersytet. Stanowia dosc silne miejscowe lobby.


Ponadto mieszkają w Holandii, na półwyspie Jukatan (ci przybyli z okolic
Elbląga, poprzez stepy nadczarnomorskie, Syberię i USA), resztki z Syberii
emigrują do... Niemiec.

D.

PS Pytanie do Pyzola. A czy miałaś kontakt z Kaszubami kanadyjskimi żyjącymi
w Ontario?

D.

Pyzol
15 Lip 2003, 22:40

"Dirschauer" <dirscha@NOSPAM.wp.plwrote in message


Ponadto mieszkają w Holandii, na półwyspie Jukatan (ci przybyli z okolic
Elbląga, poprzez stepy nadczarnomorskie, Syberię i USA), resztki z Syberii
emigrują do... Niemiec.


A stamtad do...Kanady. Bo w Rosji byli "Szkopami", w Niemczech - "Ruskie". W
Kanadzie moga byc kim sa. Kilka lat temu w okolice Winnipeg przybylo cos ze
30 rodzin takich, ciurkiem z
"Fatherlandu", ktorego porobilo im sie po dziurki w uszach.

. A czy miałaś kontakt z Kaszubami kanadyjskimi
żyjącymi

w Ontario?


Bylam kilka razy na Polskich Kaszubach. Stamtad mielismy naszego
pierszego kanadyjskiego psa, Piese.

 Polscy Kaszubi przybyli tam,w polowie XIX wieku - kilkanascie rodzin
Krajobraz jest b. podobny  ( jakkolwiek nie jestem pewna czy na oryginalnych
Kaszubach w jeziorach plywaja zolwie wielkosci tarczy rycerskiej!:). Jak
pamietam nazwiska  na businessach - oczywiscie, juz mocno stutejszone (
Yankovske), brzmialy  malo kaszubsko, ale wiem, ze ciagle mozna tam spotkac
ludzi mowiacych po kaszubsku. Pojecia nie mam, dlaczego swe pierwsze osiedle
nazwali...Wilno.  C u s  to podejrzane, nie?;) Na scianie sklepu spozywczego
w tym kanadyjskim Wilnie zobaczylismy zdumiewajacy rysunek Polskiego Orla
( w koronie, a jakze!): ptaszysko trzyma w szponach kufle z piwem!

Zajrzyj tutaj:
http://www.wilno.org/kashub.html

Kaska

Pyzol
15 Lip 2003, 22:42

"Ursa" A Żuławy są piękne, mimo że nie ma na nich tego, co kocham
najbardziej -

gór :))


"Eee tam - gory! Co ci ludzie widza w gorach? One nic, tylko wszystko
zaslaniaja!"- oryginalne na wlasne uszy zaslyszane od kanadyjskiej Ukrainki
mieszkajacej na "moich" Preriach
:)
Kaska